Laatst las ik een nieuwsbericht. En eerlijk gezegd stemde het me somber.

Het ging over slaapproblemen. Over hoeveel mensen slecht slapen, hoeveel mensen ermee rondlopen en hoeveel impact het heeft op hoe we ons overdag voelen.

Niet zo gek natuurlijk. Steeds meer mensen zijn moe, liggen ’s nachts wakker, piekeren of worden iedere ochtend wakker met het gevoel dat de nacht veel te kort was.

Maar wat me vooral raakte, was hoe we daar nog steeds mee omgaan.

Je slaapt slecht. Je houdt het een tijdje vol. Op een gegeven moment trek je aan de bel. En voordat je het weet, gaat het gesprek over slaapmedicatie.

Begrijp me niet verkeerd: slaapmedicatie kan in bepaalde situaties tijdelijk een plek hebben. Soms is iemand zó uitgeput of zit iemand zó vast dat tijdelijke ondersteuning passend kan zijn.

Waar ik moeite mee heb, is wanneer het daar ophoudt.

Want slecht slapen is niet automatisch een tekort aan slaapmedicatie.

Je slaapprobleem heeft een reden

Als jij al weken of maanden slecht slaapt, is er meestal meer aan de hand dan alleen die acht uur waarin je in bed ligt.

Misschien staat je lichaam overdag continu ‘aan’. Misschien is je biologische ritme uit balans geraakt. Misschien speelt je ademhaling een rol. Misschien krijg je gedurende de dag te weinig daglicht of beweging. Misschien spelen voeding, hormonen, stress of herstel een rol.

Of misschien ben je door maanden slecht slapen zó bezig geraakt met slaap, dat naar bed gaan inmiddels iets is geworden waar je tegenop ziet.

En dan kun je ’s avonds wel iets nemen waardoor je makkelijker slaapt, maar daarmee heb je nog niet automatisch veranderd waarom jouw lichaam moeite heeft met slapen.

Dat is voor mij het grootste probleem met de quick fix.

Niet dat medicatie per definitie verkeerd is. Maar dat we soms vergeten verder te kijken.

Want wat gebeurt er als je weer stopt?

Dit zie ik regelmatig.

Iemand begint met slaapmedicatie en slaapt tijdelijk beter. Dat voelt als een enorme opluchting. Tot het moment komt waarop diegene wil minderen of stoppen.

Dat kan lastig zijn. Bij sommige slaapmiddelen kan gewenning of afhankelijkheid ontstaan en na het stoppen kunnen slaapproblemen tijdelijk weer sterker naar voren komen. Maar je weet zelf ook dat je de medicatie niet neemt en zal daardoor weer wat spanning opbouwen.

En als er in de tussentijd niets is veranderd aan de factoren die het slaapprobleem in stand hielden, is de kans groot dat je uiteindelijk weer tegen hetzelfde probleem aanloopt.

Je slaapt weer slecht. En daardoor kan al snel de gedachte ontstaan:

“Zie je wel, zonder medicatie kan ik gewoon niet slapen.”

Terwijl dat helemaal niet hoeft te betekenen dat jouw lichaam niet meer kan slapen.

Het kan ook betekenen dat we je lichaam nooit opnieuw hebben geleerd om zélf goed te slapen.

We moeten stoppen met alleen naar de nacht kijken

Dat is wat ik zo jammer vind aan hoe we slaap soms benaderen.

We proberen de nacht te repareren. Terwijl een goede nacht al begint zodra je ’s ochtends opstaat.

Hoeveel daglicht krijg je? Hoe ziet je ritme eruit? Hoeveel beweeg je? Hoe vaak eet je? Hoeveel prikkels verwerk je gedurende de dag? Kan je lichaam goed schakelen tussen inspanning en herstel? Hoe is je ademhaling? Hoeveel slaapdruk bouw je op? En wat gebeurt er in je hoofd zodra je merkt dat je niet kunt slapen?

Dat zijn misschien minder makkelijke vragen dan: “Wat kan ik nemen om beter te slapen?”

Maar het zijn wél de vragen waarmee je uiteindelijk dichter bij de oorzaak komt.

Slaap is geen knop die kapot is

Misschien is dat wel wat ik mensen het liefst zou willen meegeven.

Wanneer je slecht slaapt, betekent dat niet automatisch dat jouw slaap kapot is.

Je lichaam heeft een ontzettend sterk vermogen om te slapen. Alleen kunnen er omstandigheden ontstaan waardoor dat natuurlijke proces steeds moeilijker wordt.

En juist daarom geloof ik zo in het onderzoeken van het hele plaatje.

Niet alleen: hoe krijgen we jou vannacht in slaap?

Maar vooral: waarom lukt slapen op dit moment niet goed en wat heeft jouw lichaam nodig om dat vermogen weer terug te krijgen?

Dat kost soms meer tijd dan een quick fix.

Maar als je vervolgens weer kunt gaan slapen zonder iedere avond bang te zijn voor de nacht, zonder afhankelijk te zijn van een hulpmiddel en zonder continu bezig te zijn met hoeveel uur je hebt geslapen…

Dan heb je niet alleen een betere nacht.

Dan heb je iets veel waardevollers terug:

het vertrouwen dat je lichaam zelf kan slapen.

Wil je weten waarom jij niet goed slaapt? Vul hier de Slaap analyse in en ik vertel het je!