Waarom slaap ik slechter sinds de overgang? De oorzaak begint vaak al vóór de overgang

Veel vrouwen merken het ineens.

Ze worden midden in de nacht wakker.
Liggen uren te draaien.
Worden niet meer uitgerust wakker.
En denken al snel: het zal wel de overgang zijn, ik moet er doorheen. 
Of hebben juist géén idee waarom ze ineens slechter gaan slapen. 

In de praktijk merk ik dat er veel onduidelijkheid is over de overgang, wat hoort erbij, wat hoort er niet bij en moet je het maar gewoon accepteren of kan je er iets aan doen? 

In deze blog licht ik het slapen tijdens de overgang uit. 

De overgang begint niet op de dag dat je menstruatie stopt

Veel vrouwen denken dat de overgang pas begint wanneer de menstruatie onregelmatig wordt of helemaal wegblijft.
Maar de eerste veranderingen beginnen vaak al veel eerder.

Tijdens de perimenopauze verandert de aanmaak van hormonen langzaam. Dat is een heel normaal proces. Alleen heeft dit ook invloed op hoe je lichaam met stress omgaat.

Je wordt gevoeliger voor prikkels, voor stress. 
Waar je vroeger zonder problemen een drukke werkdag, een slechte nacht, een drankje of een volle agenda kon hebben, merk je nu dat je lichaam daar veel heftiger op kan reageren. 

Niet omdat je minder sterk bent of het ineens drukker is. 
Maar omdat je systeem meer moeite krijgt om terug te schakelen naar herstel.

“Je hebt last van stress, je moet wat meer ontspannen.”

Een veelgehoorde opmerking wanneer vrouwen met klachten naar de huisarts gaan. Maar dat is vaak veel te kort door de bocht.

Want stress is niet alleen hoe druk je agenda is of hoe je je mentaal voelt.

Door de hormonale veranderingen tijdens de perimenopauze wordt je lichaam gevoeliger voor stress. Dezelfde werkdag, dezelfde kinderen, dezelfde volle agenda of dezelfde tegenslag kan ineens veel meer impact hebben dan een paar jaar geleden.

Bij sommige vrouwen uit zich dat vooral lichamelijk.

Ze slapen lichter.
Worden sneller wakker.
Schrikken van ieder geluid.
Zijn sneller moe.
Herstellen minder goed.
Krijgen vaker last van hun huid of darmen.

Andere vrouwen merken het juist mentaal.

Ze piekeren meer.
Voelen zich sneller onrustig.
Ervaren meer angst.
Of krijgen zelfs paniekklachten terwijl ze daar nooit eerder last van hadden.

Dat betekent niet dat je ineens zwak bent of dat je ’tussen je oren’ zit.

Het betekent dat je lichaam gevoeliger is geworden voor stressprikkels. Je stresssysteem staat sneller aan en heeft meer moeite om weer terug te schakelen naar herstel.

Waarom slaap je dan juist slechter?

Dat heeft alles te maken met hoe je lichaam omgaat met spanning.

Overdag lukt het vaak nog prima om door te gaan. Je werkt, zorgt voor anderen, sport en bent bezig. Maar wanneer je ’s avonds in bed ligt, heeft je lichaam juist de omschakeling naar herstel nodig om diep te kunnen slapen.

En precies daar gaat het bij veel vrouwen mis.

Doordat je gevoeliger bent geworden voor stress, blijft je lichaam langer actief. Je slaapt daardoor lichter, wordt sneller wakker en hebt meer moeite om weer in slaap te vallen.

Veel vrouwen denken dan dat hun hormonen hen wakker maken.

Maar in de praktijk zie ik vaak dat de hormonale veranderingen ervoor zorgen dat het lichaam gevoeliger wordt voor stress. En dát maakt het veel lastiger om nog goed te herstellen en diep te slapen.

Dat is ook de reden dat twee vrouwen in de overgang totaal verschillende klachten kunnen hebben. De één krijgt vooral opvliegers, terwijl de ander vooral slecht slaapt, angstiger wordt of continu het gevoel heeft ‘aan’ te staan.

De overgang is dus niet alleen een verandering van hormonen. Het is ook een periode waarin je lichaam anders reageert op belasting dan je gewend was.

Je hoeft hier niet “gewoon doorheen”

Misschien is dit wel het belangrijkste wat ik je wil meegeven.

Nog steeds hoor ik regelmatig: “Het hoort erbij, je moet er gewoon doorheen.”

Maar de overgang duurt niet een paar weken. Voor veel vrouwen duurt de perimenopauze jaren. Dat is veel te lang om iedere nacht slecht te slapen en te hopen dat het vanzelf weer overgaat.

Juist daarom is deze fase een extra reden om goed voor jezelf te leren zorgen.

Niet door nóg meer je best te doen of stress volledig uit je leven te willen halen. Dat gaat niet.

Wel door te leren hoe jouw lichaam weer beter kan schakelen tussen inspanning en herstel. Hoe je overdag voldoende momenten creëert waarop je systeem kan herstellen, zodat het ’s nachts ook weer makkelijker de rust vindt.

Want ook tijdens de overgang is het mogelijk om goed te slapen.

Misschien niet omdat je hormonen weer worden zoals vroeger, maar wel omdat je lichaam weer leert omgaan met de extra gevoeligheid die deze fase met zich meebrengt.

En dat is precies waar ik vrouwen in de praktijk iedere dag mee help.

Nieuwsgierig naar wat jij kunt doen om beter te slapen en weer uitgerust wakker te worden?
Vul hier de Slaap Analyse in en ik vertel het je;)