Heb je regelmatig last van een opgeblazen buik, darmklachten of allergieën? Dan is de kans groot dat je al eens naar je voeding hebt gekeken. Misschien heb je gluten geschrapt, eet je minder suiker, probeer je lactosevrij te eten of ben je op zoek gegaan naar voedingsmiddelen waar je gevoelig op reageert.
En hoewel voeding zeker een rol kan spelen, zie ik in de praktijk dat er vaak nog iets anders meespeelt. Iets waar veel mensen niet direct aan denken: stress.
Wanneer mensen aan stress denken, denken ze vaak aan een druk hoofd, slecht slapen of gespannen schouders. Maar stress heeft invloed op veel meer processen in je lichaam. Ook op je spijsvertering en je immuunsysteem.
Je lichaam kent grofweg twee standen: actie en herstel. In de actiestand ben je alert, gefocust en klaar om te reageren op wat er van je gevraagd wordt. Dat is een gezonde en belangrijke reactie. Alleen is het niet de bedoeling dat je daar continu in blijft hangen.
Wanneer je veel stress ervaart, weinig herstelt of langdurig over je grenzen gaat, maakt je lichaam andere keuzes. Het richt zijn aandacht op overleven en presteren. Processen die op dat moment minder belangrijk zijn, zoals verteren, herstellen en opbouwen, krijgen daardoor minder prioriteit.
Dat merk je vaak niet direct. Maar na verloop van tijd kun je klachten gaan ervaren zoals een opgeblazen buik, wisselende ontlasting, buikpijn, meer gevoeligheid voor bepaalde voedingsmiddelen of een diagnose zoals PDS. Veel mensen herkennen ook dat hun klachten erger worden tijdens drukke periodes of juist na een periode van veel spanning.
Hetzelfde geldt voor je immuunsysteem. Ook dat staat nauw in verbinding met je zenuwstelsel. Wanneer je lichaam voortdurend alert is, kan dit invloed hebben op de manier waarop je immuunsysteem reageert. Sommige mensen merken dat ze gevoeliger worden voor hooikoorts, vaker verkouden zijn of meer last krijgen van huid- of allergische klachten wanneer hun batterij leeg raakt.
Betekent dit dat stress de oorzaak is van alle darmklachten of allergieën? Nee. Zo simpel is het gelukkig én helaas niet. Maar stress kan wel een belangrijke factor zijn die bestaande klachten in stand houdt of versterkt.
Daarom kijk ik bij klachten nooit alleen naar voeding. Natuurlijk kan het zinvol zijn om te onderzoeken welke voeding bij je past. Maar als je lichaam voortdurend in de actiestand staat, blijft er vaak winst liggen. Goed slapen, voldoende herstellen en leren schakelen tussen inspanning en ontspanning zijn minstens zo belangrijk.
Want uiteindelijk werkt je lichaam als één geheel. Je darmen, immuunsysteem, hormonen, slaap en stresssysteem staan continu met elkaar in verbinding. Als één onderdeel langdurig onder druk staat, heeft dat vaak invloed op de rest.
Dus voordat je opnieuw voedingsmiddelen gaat schrappen of op zoek gaat naar het volgende supplement, is het misschien de moeite waard om jezelf eens af te vragen: hoe goed herstel ik eigenlijk?
Want soms zit de oplossing niet alleen in wat je eet, maar juist in hoeveel ruimte je lichaam krijgt om weer te herstellen.